De Mare project: de gierzwaluw

Donderdag 6 augustus is het eerste jong uitgevlogen (dag 41) en vrijdagavond of deze morgen heeft ook het tweede jong de sprong uit de nestkast gewaagd. Ze snellen nu hun soortgenoten achterna die al volop de reis naar Afrika begonnen zijn. Onderweg krijgen ze het gezelschap van duizenden boerenzwaluwen, huiszwaluwen en oeverzwaluwen die allemaal op trek zijn naar hun winterkwartieren boven de Afrikaanse savannes. In april volgend jaar keren ze terug naar hier om zelf een nestplaats te zoeken en te veroveren. Het was een boeiend gierzwaluwenseizoen en we kijken nu al uit naar hun terugkeer. De laatste week van april 2010 worden de webcams opnieuw actief !

Vandaag zijn we aan dag 41. Maandag bracht ik een bezoekje ter plaatse en tot mijn grote verbazing was er nergens meer een gierzwaluw te bespeuren boven de school ! De oudervogels waren waarschijnlijk reeds vertrokken en lieten de jongen achter. De jongen moeten dus helemaal alleen de laatste dagen in de nestkast uitvasten om op het ideale uitvlieggewicht te komen. Blijkbaar voelen ze dat zelf aan wanneer ze klaar zijn en pas dan kunnen ze de andere gierzwaluwen achterna. Lukt ze dat, zo helemaal op zichzelf aangewezen ? Blijkbaar wel, zo zit een gierzwaluw nu eenmaal in mekaar. Maar het blijft wonderbaarlijk ! Vandaag of morgen zouden “onze” jonge giertjes de wijde wereld moeten induiken !

Vandaag zijn de twee jongen van ons late broedsel 5 weken oud. Hun lange vleugelpennen groeien nog door tot de laatste dag. Ondertussen trainen ze voortdurend hun vleugelspieren : ze spreiden de vleugels en drukken zich op. De volgende dagen zullen de oudervogels minder voedsel komen aanbrengen, zo komen de jongen aan hun ideale gewicht : tussen de 45 en 50 gram. Ze mogen niet meer wegen anders kunnen ze niet in de lucht blijven als ze volgend week-end uitvliegen. Ze liggen minder op het nestje maar gaan postvatten aan de invliegopening om vol verlangen de buitenwereld te bekijken. De laatste dagen zullen een aantal van hun soortgenoten regelmatig luid roepend rakelings langs de nestkasten scheren alsof ze de jongen willen aanmoedigen om hen te vervoegen : dat is hun escorte die hen zal begeleiden op de lange reis van 7000 km naar Afrika, tot beneden de evenaar.

Vandaag zijn de twee jongen in NK3 vier weken oud. Hun lijfjes zijn nu volgroeid : kopje, snavel, pootjes en alle botjes op volwassen maat. De volgende dagen zal alle groeikracht gebruikt worden om de staartveren en de slagpennen op lengte te laten komen. Hun vetreserves worden groter en hun gewicht stijgt boven de 50 gram. En ondertussen trainen ze dagelijks hun vleugelspieren. Ze gaan ook meer en meer op wandel door de nestkast om de buitenwereld te bekijken door de invliegopening, buiten het beeld van de camera. Voor het uitvliegen is het echter nog wachten tot het week-end van 8 augustus, pas dan zullen ze volledig klaar zijn om zelfstandig het luchtruim in te duiken.

Vandaag zijn de jongen drie weken oud. Van naakte, blinde en hulpeloze wezentjes zijn ze al uitgegroeid tot kleine evenbeelden van hun ouders. Vooral hun kopjes zijn al heel mooi. Hun vleugelveren groeien dagelijks bij en ze zijn goed rond en dik, dus voedsel krijgen ze zeker in overvloed. De poepjes van de jongen die ze naast het nestje kieperen worden deskundig door de oudervogels verwijderd. Een van de jongen ging al op wandel buiten het nestje. In een “natuurlijke” nestplaats, op een hoge muur van een oud gebouw bv. is dat een levensgevaarlijke onderneming : veel jongen maken zo een doodsmak. In onze nestkast zitten ze veilig. Overal zitten nu reeds jonge gierzwaluwen klaar om  uit te vliegen. Ons late broedsel moet nog drie weken groeien en aansterken. In de andere nestkast komen de “schijnbroeders” nog elke nacht slapen. Gisteren nog deden ze een middagdutje in de nestkast en gaven elkaar een uitgebreide poetsbeurt : op die manier smeden ze een hechte band voor de volgende jaren.

Beide jongen in NK3 (webcam2)  zijn nu overdekt met dons en de veertjes beginnen al goed zichtbaar door te komen. Hun oogjes zijn nog steeds dicht.  Ze zijn goed gevoed en slapen veel. De oudervogels komen regelmatig voeren en kunnen de jongen nu ook al langer alleen laten. Als het wat frisser is, houden ze de jongen op temperatuur door erop te gaan liggen. Nu de jongen wat groter worden lukt dat niet zo goed meer. Maar de jongen nestelen zich dan onder de vleugels van de oudervogel die de vleugels mooi openlegt. In NK7 (webcam1) zijn de “schijnbroeders” ook nog regelmatig op bezoek in “hun” nestplaats.

De twee kuikens in Nestkast3 zijn gezond en wel. Het eerste is vandaag een week oud, het tweede is een dag jonger. In de namiddag laten de oudervogels ze al alleen om te gaan fourageren. Dan zijn ze goed waar te nemen. In nestkast7 ligt reeds de ganse voormiddag een giertje op het nestje. Zou dat koppel nu nog eitjes gaan leggen en broeden ? Daarvoor is het reeds rijkelijk laat maar wie weet ???

Het eerste jong is zaterdag geboren en gaat nu zijn vierde dag in, het tweede is een dag later. Gisteren waren ze allebei goed te zien toen de oudervogel eventjes aan de invliegopening ging postvatten. De eerste dagen blijft er steeds een oudervogel bij ze om het nest te bewaken en de jongen warm te houden. Jonge gierzwaluwen blijven 42 dagen in het nest. Nu zijn ze nog blind en kaal.  Pas rond 7 of 8 augustus zal de metamorfose tot prachtige vogels compleet zijn.

Om 12.49u lagen plots twee grote stukken eierschaal vlak voor het nestje. Het is duidelijk dat het eerste kuiken er is, één dag vroeger dan verwacht. Ik heb er nog geen glimp kunnen van opvangen. Dat komt wel bij een voederbeurt. Het tweede kuiken zal mogelijks pas morgen uit het eitje breken.

Vandaag is het broeden 16 dagen bezig in Nestkast3. De gemiddelde broedtijd is 18 à 20 dagen. Met dit prachtige weer zouden we dus zondag het eerste kuiken mogelijks zien opduiken. Anders maandag (zou een mooi verjaardagsgeschenk zijn…) of ten laatste dinsdag. Uitkijken dus ! Op de grote papiersnipper die ze al sinds een paar dagen in de kast gedropt hebben was deze morgen heel mooi de gierzwaluwenluisvlieg te zien.  In de andere nestkast komt nog steeds het koppel niet-broedrijpe giertjes overnachten. Ze hebben al een mooi nestkommetje gemaakt maar dat zal pas volgend jaar dienst doen. Franky Beidts van Natuurpunt Blankenberge heeft gisteren een jonge gierzwaluw op straat gevonden in het centrum. Waarschijnlijk uit het nest gevallen op zoek naar afkoeling. Het diertje heeft hij naar het VOC van Oostende gebracht waar het met kennis van zaken zal grootgebracht worden om op het einde van de maand juli zijn soortgenoten te kunnen vervoegen.